اسلام در بوسنی و هرزگوین وجنایات سکولارها در بوسنی
اسلام در بوسنی و هرزگوین وجنایات سکولارها در بوسنی
ارائه دهنده : احسان هورامی [دانشجوی علوم سیاسی ]
بوسنی و هرزگوین (به بوسنیایی (خط لاتین): Bosna i Hercegovina، کشوری است در جنوب شرقی اروپا.
پایتخت آن سارایوو
جمعیت این کشور چهار میلیون نفر
مسلمان 40 درصد
تاریخ
جنگ جهانی اول در پایتخت بوسنی هرزگووین - سارایوو - و با ترور ولی عهد اتریش آغاز شد.
اعلام حاکمیت بوسنی و هرزگوین در اکتبر ١٩٩١ توسط اعلام استقلال از یوگسلاوی سابق در ٣ مارس ١٩٩٢ پس از یک رفراندوم که توسط قوم صرب تحریم شده بود، پیگیری شد.
صربهای بوسنی- که از جانب صربستان و مونتنگروی همسایه حمایت میشدند- به قصد تجزیه جمهوری در طول خطوط قومیتی و پیوند دادن نواحی صرب نشین برای تشکیل «صربستان بزرگ»، به مقاومت مسلحانه پرداختند.
در مارس ١٩٩٤، بوسنیاییها و کرواتها با امضای توافقنامهای برای ایجاد فدراسیون مشترک بوسنیایی/کروات در بوسنی و هرزگوین به توافق رسیدند.
در ٢١ نوامبر ١٩٩٥ گروههای درگیر جنگ در دیتون اوهایو صلحی را امضا کردند که جنگ سه ساله داخلی را متوقف کرد (توافقنامه نهایی در ١٤ دسامبر ١٩٩٥ در پاریس امضاء شد).
توافق صلح دیتون مرزهای بینالمللی بوسنی و هرزگوین را ابقا کرد و یک دولت مشترک چند قومیتی دموکراتیک ایجاد کرد که با هدایت سیاست خارجی، دیپلماتیک و مالی تقویت میشد.
همچنین لایه دومی از حکومت، تشکیل شده از دو بخش تقریباً مساوی از لحاظ اندازه، درنظر گرفته شد: فدراسیون بوسنیایی/کروات بوسنی و هرزگوین و جمهوری صربی بوسنی تحت رهبری صربها .
«دفتر نمایندگان عالی رتبه» برای نظارت بر اجرای جنبههای مدنی موافقتنامه تأسیس شد.
در ١٩٩٥-١٩٩٦، یک نیروی ٦٠.٠٠٠ نفری حافظ صلح به رهبری ناتو برای اعمال و نظارت بر اجرای جنبههای نظامی موافقتنامه در بوسنی خدمت میکردند.
نیروهای حافظ صلح اتحادیه اروپا در دسامبر ٢٠٠٤ تا آغاز سال ٢٠٠٧ جایگزین نیروی ایجاد پایداری ناتو شد؛ مأموریت آنها حفظ صلح و پایداری در سرتاسر کشور است.
سیاست
«علی عزت بگوویچ» که طی سالهای جنگ در این کشور، رهبری مسلمانان بوسنی و هرزگوین را به عهده داشت، به عنوان نخستین رئیس جمهور این کشور تا سال ۲۰۰۰ میلادی براین جمهوری حکومت کرد.
در حال حاضر ریاست جمهوری هر ۸ ماه یک بار بین یک صرب، یک بوسنیایی و یک نفر از کرواسی در گردش است . نخستوزیر این کشور در حال حاضر نیکولا اسپیریک است . او در سال ۲۰۰۷ برای نخستین بار به این سمت انتخاب شد.
مجلس مسئولیت قانونگذاری در بوسنی و هرزگوین را به عهده دارد.
احزاب راه راست بوسنی، دمکرات، اتحاد دمکراسی کروات و چند حزب دیگر در این کشور فعالیت سیاسی دارند.
تقسیمات کشوری
کشور بوسنی و هرزه گوین به لحاظ موقعیت جغرافیایی در جنوب شرق اروپا و در شبه جزیره بالکان قرار گرفته است و با کشورهای کرواسی و صربستان و مونته نگرو مرز مشترک دارد.
اقتصاد
تولید ناخالص داخلی این کشور 29.89 میلیارد دلار است که در سال گذشته میلادی رشدی 5.5 درصدی داشته است.
یک چهارم جمعیت این کشور زیر خط فقر زندگی میکنند و نرخ تورم در آن در سال 2001 میلادی 26.2 درصد بود.
مردم
۴۸ درصد از مردم این کشور بوسنیایی ، ۳۷ درصد صرب و ۱۴ درصد کروات هستند که از این میان 40 درصد از آنها مسلمان ، 31 درصد ارتودوکس و 15 درصد آنها کاتولیک هستند.
زبانهای رایج در این کشور بوسنیایی، کرواسی و صربی است.
مذهبِ مردمِ بوسنی هرزگووین اسلام (سنی) و مسیحیت (ارتدوکس و کاتولیک) میباشند. بوسنیایی نیز زبان آنان است.
قتل عام 8000 مسلمان در سربرنيتسا
صرب ها طي جنگ سه ساله (1995-1992میلادی) هزاران زن، مرد و كودك مسلمان بوسني را قتل عام كردند، تا از شكل گيري يك جمهوري اسلامي در قلب اروپا جلوگيري كنند.
که تنها یک فقره از این کشتارها قتل عام 8000 مسلمان در شهر مسلمان نشین سربرنيتسا بود.
مردم سربرنیتسا در سال 1995 به جرم مسلمان بودن، توسط صرب ها و در حضور نيروهاي ناتو قتل عام شدند.
تاكنون از ميان حداقل 8000 قرباني، فقط هويت 3200 جسد شناسايي و اين اجساد در مقبره «بوتوكاري» كه به اين نسل كشي اختصاص دارد، دفن شده اند. هنوز گورهاي جمعي زيادي وجود دارد كه مكان هاي آنها ناشناخته است. همه قربانيان اين كشتار مرد بودند و بين 14 تا 75 سال سن داشتند.
مقاومت و تلاش مسلمان بسنی
اسلام در بوسني با حضور عثمانيها و فتح بوسني توسط آنان كسترش پيدا كرد. حضور مسلمانان در بوسني قبل از عثمانيها بوده، اما قطعي است كه حركت سازمان يافتهاي در اين خصوص وجود نداشتهاست.
عثمانيها در تابستان سال 1463 ميلادي به عنوان فاتح وارد بوسني شدند.
دوره بعد از جنگ دوم ( 1945 )، با قتل عام مسلمانها و كرواتها بدست دولت كمونيست شروع ميشود. هر چند در سال 1946 قانون اساسي آزادي عقيده را رسما آزاد اعلام ميكند، اما در عمل چنين چيزي وجود ندارد ، در سال 1946 دادگاههاي اسلامي تعطيل ميشوند و در سال 1950 پوشيدن چادر ممنوع ميشود. در همين سال تمام مدارس و مكاتب اسلامي آموزش قرآن تعطيل ميشوند و آموزش كودكان در مساجد جرم اعلام ميشود. در سال 1952 تكاياي بوسني تعطيل و فرق دراويش غير قانوني اعلام ميشوند. مسلمانان در اماكن دولتي مجبور به خوردن گوشت خوك ميگردند و تمام موسسات ديني از ميان ميرود. جامعه اسلامي كه در سال 1947 تشكيل ميشود نيز تنها براي كنترل و نظارت دولت بر فعاليتهاي ديني است چاپخانه مسلمانان در سارايوو تعطيل ميشود و تمام كتب درسي مسلمانان تا سال 1964 ممنوع اعلام ميشود. اما در برابر فشارهاي دولت مقاومتهايي هم صورت ميگيرد. كتابهاي اسلامي بصورت پنهاني چاپ ميشوند، بچهها در مساجد آموزش ميبينند و دراويش نيز جلسات خود را در خانهها برگزار ميكنند.
در سالهاي 50-1949 سازمان جوانان مسلمان در برابر اقدامات ضد اسلامي دولت دست به مقاومت و مبارزه ميزند. اما دولت هم با عدم موافقت با بازسازي مساجد كه اكثريت آنها در زمان جنگ تخريب شدهاند، دست به مقابله ميزند. قبرستانهاي مسلمانان راتبديل به پارك ميكند و در سال 1985 با مليكردن اموال، سازمان وقف را هم از دست مسلمانان خارج ميكند.
اما با نزديكشدن تيتو به كشورهاي عربي، بتدريج انزواي مسلمانان شكسته ميشود. در سال 1968 دولت مركزي با تغيير در قانون اساسي به بوشنياكها (بوسنیایی ها) اجازه داد تا در مقابل مليت خود كلمه مسلمان را بكا ببرند. در دهه 1960 اعلاميه اسلامي عزت بگويچ نوشته ميشود وبا ايجاد پيمان عدم تعهد كه تيتو از بنيانگزاران آن بود. راه ارتباط بيشتر با كشورهاي اسلامي هموار ميشود. در دهه هفتاد بوسنياييها اجازه تحصيل در دانشكدههاي الهيات در كشورهاي عربي را بدست ميآورند ودر سال 1977 دانشكده الهيات سارايوو با كمك عربستان سعودي افتتاح ميشود.
در سال 1983 يكي از مشهورترين محاكمات روشنفكران بوسنيايي در سارايوو و با حمايت حمديا پوزداروويچ رييس جمهور وقت بوسني صورت گرفت. در اين محاكمه عزت بگويچ و يازده تن از مسلمانان بوسني به جرم فعاليتهاي اسلامي به زندانهاي طويلالمدت محكوم شدند. اين حادثه تاثيرات زيادي در حركت مسلمانان در سالهاي بعدي داشت. با سقوط شوروي و استقلال اسلووني و كرواسي از يوگسلاوي، در ماه مي 1990 حزب اقدام دمكراتيك مسلمانان توسط عليا عزت بگويچ و همفكرانش تاسيس شد.
حزب عزت بگويچ در انتخابات سال 1990، هشتاد و شش كرسي را بدست آورد كه با احتساب كرسيهاي ساير احزاب مسلمان اين رقم به 99 كرسي از 240 كرسي پارلمان ميرسيد.
در سال 1990 اوضاع در منطقه و خصوصا در بوسني بسيار بحراني بود . در سال 1992 استقلال بوسني از يوگسلاوي با انجام رفراندمي تحقق يافت. اما بهاي اين استقلال جنگي بود كه چهار سال طول كشيد ويكي از بزرگترين تراژديهاي خونين قرن بيستم را بوجودآورد. در اين جنگ مسلمانان كشتههاي بسياري دادند، صنايع عمده تخريب شد و به آثار تاريخي و فرهنگي اين كشور لطمات جبران ناپذيري وارد آمد، اما نهايتا اين جنگ نيز در سال 1995 با امضاء قرارداد صلح ديتون پايان يافت.
ـ انجمن نويسندگان بوسني و هرزگوين نيز يكي از محورهاي اصلي تجمع روشنفكران بوسنيايي است كه دبير آن نويسنده معروف بوسنيايي نجات ابريشيم ويچ است. اين انجمن نيز طيف مختلفي از نويسندگان بوسنيايي از گروههاي نژادي مختلف را در بر ميگيرد.
ـ از ديگر انجمنهاي روشنفكري سارايوو، كلوپ قلم است كه در واقع شعبهاي از كلوپ بينالمللي قلم ميباشد. رييس اين كلوپ خانم حنيفا كاپيچيچ ميباشد. مركز آن در شهر سارايوو واقع شده است. اين انجمن نيز تركيبي از گروههاي مختلف نژادي است كه سعي داشته تمام نويسندگان صاحب نام بوسني را در خود داشته باشد.
ـ فستيوال زمستاني سارايوو نيز از ديگر مراكز گردهمايي روشنفكران بوسني ميباشد. اين فستيوال هر سال در فصل زمستان برگزار ميشود و در آن مجموعهاي از هنرها، شامل تئاتر، فيلم و… به اجرا در ميآيد. عليرغم اينكه فستيوال هر سال يكبار برگزار ميشود، اما امور مربوط به سازماندهي آن در تمام طول سال جريان دارد. مدير اين فستيوال ابراهيم اسپاهيچ ميباشد كه علاوه بر اين رياست جامعه ناشرين بوسني را نيز بر عهدهدارد.
دین شما چیست؟