کالبدشکافی اندیشه های مسموم مخالفین جهاد یا رد شبهات در مورد جهاد ( 2 )
کالبدشکافی اندیشه های مسموم مخالفین جهاد یا رد شبهات در مورد جهاد ( 2 )
نوشتهء: عبد الودود ثاقب
ارائه دهنده : ابوسلیمان بیسارانی
شبهه اول:
یکی از شبهات مهمی که مخالفین جهاد مسلحانه بر علیه کفار اعم از حکمفرمایان مزدور ویا به اصطلاح خود شان دانشوران کاسه لیس، ویا علمای درباری آنرا مطرح ساخته ومیخواهند اذهان مردم مسلمان ما را تغیر دهند اینست که جهاد مسلحانه جهاد اصغر ویا کوچک بوده وجهاد با نفس جهاد اکبر یا بزرگتر است، وآنان این یاوه گویی خودرا به این قول منسوب به پیغمبر صلی الله علیه وسلم مشروعیت می بخشند که گویا وی صلی الله علیه وسلم بعد از اینکه از یکی از غزوات بر گشت فرمود: «رجعنا من الجهاد الأصغر إلى الجهاد الأكبر»، ترجمه: «از جهاد اصغر بسوی جهاد اکبر باز گشتیم»، ومنظور از جهاد اکبر جهاد با نفس است.
قبل ازینکه به شرح وتفصیل این قول منسوب به رسول الله صلی الله علیه وسلم بپردازیم باید یاد آور شویم که منظور آنعده کسانیکه چنین افواهات وشبهات را راه اندازی میکنند اینست که مردم مسلمان را از جهاد مسلحانه رو گردان ساخته وچنان وانمود سازند که جهاد مسلحانه اصلاً وجود ندارد، وبهمین منظور است که کلمهء جهاد را در غیر مورد آن استعمال میکنند، مثلاً: جهاد بر علیه فقر وگرسنگی، جهاد بر علیه مواد مخدره، جهاد بر علیه بیسوادی وغیره اصطلاحات گمراه کن دیگر که بخاطر از بین بردن منهج جهادی وتحریف مفهوم اصلی کلمه جهاد در اذهان جوانان استعمال میشود، از همین رو است که آنها حالا میکوشند تا افکار عامه را متوجه جهاد به اصطلاح آنان «اکبر» ویا جهاد با نفس ساخته وجهاد مسلحانه را کاملاً بیهوده وبی مفهوم جلوه دهند.
مختصراً در جواب این شبهه چنین باید گفت:
حدیث مذکور به شهادت ائمه دین وعلمای محقق صحت ندارد، بلکه توسط بعضی ها جعلسازی شده وبه رسول الله صلی الله علیه وسلم نسبت داده شده است.
دلیل اینکه این قول حدیث نبوده و به رسول الله صلی الله علیه وسلم نا درست نسبت داده شده اینست که:
ا: در سند آن دروغگویان مشهور همچو خلف بن محمد بن اسمعیل ویحیی بن العلاء البجلی وجود دارند.
بـ: متن وموضوع این قول با آیات قرآن مثل ]وَفَضَّلَ اللَّهُ الْمُجَاهِدِينَ عَلَى الْقَاعِدِينَ أَجْرًا عَظِيمًا[ ترجمه: «وخداوند مجاهدین را بر باز نشستگان با اجر بزرگی فضیلت بخشیده است»، وآیات دیگر که فضیلت جهاد مسلحانه را بر سائر اعمال بیان میکند متعارض است.
جـ: در هیچ یک از کتابهای معتبر چون صحاح سته وکتب سنن دیگر این قول وجود ندارد.
پس اگر به نظر دقیق به الفاظ ومعنای این قول نگریسته شود در می یابیم که به هیچ وجه همچو کلماتی از زبان حضرت رسول الله صلی الله علیه وسلم صادر نمی گردد، زیرا این قول چنین وانمود میکند که در جریان جهاد مسلحانه گویا تزکیه واصلاح نفس ترک گردیده است چون رجوع صرف به آن چیز ممکن است که آن قبلاً ترک شده باشد. اکنون هر عاقل وخاصتا کسانیکه از نعمت جهاد بهرهء دارند می دانند که بزرگترین میدان تزکیه واصلاح نفس میدان جهاد مسلحانه است، جائیکه انسان آمادهء قربانی نفس خود در راه الله میشود وبه سوی شهادتگاه خود قدم بر می دارد.
به همین سبب در قرآن در مواضع ترغیب در راه جهاد ]وَجَاهِدُوا بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنفُسِكُمْ[ ترجمه: «با مالها وجانهای خود جهاد کنید» به کرات ذکر میشود. پس چگونه میتوان تصور کرد که رسول الله صلی الله علیه وسلم بزرگترین میدان وموقع جهاد با نفس را خالی از آن وانمود کرده باشند.
در اینجا بهتر میدانم آنچه را که محققين كتاب (مشارع الأشواق إلی مصارع العشاق) تأليف شيخ ابن النحاس یکی از علمای فاضل قرن نهم هجری در رد این شبهه نوشته اند با تصرف نقل کنم که مینویسند:
خطرناکترین عقب گرایی را که جهاد در تاریخ خود متحمل شد تقسیم آن به جهاد اصغر وجهاد اکبر بود، دشمنان اسلام از قدیم خطر جهاد را درک نموده بودند ومیدانستند که در صورت ادامهء جهاد بقای ایشان وحکومتهای باطل شان نا ممکن است، واین را نیز پی بردند که اگر مسلمانان به یک صدا در راه الله برآیند، هیچ قوتی در مقابل شان مقاومت کرده نمیتواند، زیرا آنان خواهان یکی از دو نیکویی (فتح ویا شهادت) اند وخداوند ناصر ومددگار آنان است، ودشمنان این همه حقایق را از تاریخ وعملکرد پیشین این امت که نصف کرهء زمین را در کمتر از نیم قرن فتح کردند دانستند.
از همینجا در جستجوی پیدا کردن حل این مشکل بزرگ وخوفناک بر آمدند، ودر این راه سعی وتلاش ورزیدند تا آنکه راههای بسیاری را دریافتند، وکامیاب ترین آن این بود که مسلمانان را به طریق سلمی وصلح آمیز از جهاد باز دارند، وحقیقتا مشکل شان حل گردید، وهمان است که فعلا بر دسترخوان خود نشسته در امن وامان میخورند ومینوشند واحساس راحت کرده وکشورهای مسلمان را تحت تسلط خود در آورده وانسانان را به غلامی خود می گیرند.
واين روشي كه مسلمانان
را از جهاد بازمانده وبه باز نشستگی برای مدت طویلی تا امروز وا داشته است همانا
تقسیم جهاد به اکبر واصغر بود. زیرا آنان گفتند که جهاد اصغر جنگ با کفار بوده
وجهاد اکبر جنگ با نفس وشیطان است. واین دشمنان خیلی باهوش بودند زیرا آنان
میدانستند که انسان تا آنکه زنده است هیچگاه از نفس وشیطان در امان نیست زیرا به
وی وظیفه یی را سپردند که تا آخر عمر بدان مشغول باشد ودرین راستا قول دروغینی را وضع
نموده وبه
رسول الله صلی الله علیه وسلم منسوب کردند زیرا آنان عظمت رسول الله صلی الله علیه وسلم را در قلب های مسلمانان میدانند. واین حدیث وضع شده
چنین وارد شده است که: «رجعنا من الجهاد الأصغر إلی الجهاد الأکبر» ترجمه:
«از جهاد کوچکتر بسوی جهاد بزرگتر برگشتیم». واین حدیث وضع شده را در بعضی کتابهای
غیر معتبر مسلمانان گنجانیدند.
وقتی که برادر مسلمان وبی بهره از علم دین ما این قول دروغین را دریافت گفت: اگر جنگ با شیطان ونفس جهاد اکبر وبزرگتر باشد پس با جهاد کوچکتر چه کنم؟ تسبیح طویلی را برداشته وبه عبادتگاه خود داخل شد وخداوند را با مجاهدت با نفس وشیطان به عبادت گرفت، وشاید بعضی از آنان که درآنان امید خیر میشود نیت این را هم داشته باشند که هرگاه از جهاد اکبر فارغ شدند بسوی جهاد اصغر رو آورند، اما آن وقت برایشان میسر نخواهد شد؟
واین قول دروغین در هیچ یک از کتابهای حدیث موجود نیست، وخطیب بغدادی این قول را به لفظ دیگری از جابر رضی الله عنه روایت کرده است که فرمود: رسول الله صلی الله علیه وسلم بسوی جنگجویان نزدیک شده وبرایشان فرمود: «بسوی خیر قدم گذاشتید، واز جهاد اصغر بسوی جهاد اکبر باز گشتید» صحابه پرسیدند: جهاد اکبر چیست ای رسول الله صلی الله علیه وسلم ؟ فرمودند: «مجاهدت بنده با نفسش».
بعد از عرض این قول منسوب به رسول الله صلی الله علیه وسلم محققین مینویسند که در سند این قول خلف بن محمد بن اسماعیل([1]) ویحیی بن العلاء البجلی الرازی ([2]) هستند که به قول اکثر علماء ضعیف، دروغگو، واز جمله روایت کنندگان احادیث موضوع ودروغین هستند.
سپس مینویسند اما حدیثی را که بعضی از ایشان روایت میکنند که رسول الله صلی الله علیه وسلم در غزوهء تبوک فرمودند که از جهاد اصغر بسوی جهاد اکبر باز گشتیم، اصل ندارد، وهیچ کسی از اهل معرفت آنرا از اقوال وافعال رسول الله صلی الله علیه وسلم روایت نکرده است، وجهاد علیه کفار از بزرگترین اعمال انسان است، بلکه آن بهترین عملی است که انسان به آن به خداوند تقرب ونزدیکی حاصل میکند.
محققین اضافه میکنند که: ما بعد از عرض اینهمه دلائل شک نداریم که این حدیث موضوع ودروغین است.
واین قول از ابراهیم بن أبی عبله رحمه الله که تابعی کوچک وثقه است روایت شده است که وی برای کسانیکه از جنگ بر می گشتند میگفت: از جهاد اصغر آمدید پس در جهاد اکبر که جهاد قلب است چه کردید؟
امام الدار قطنی درین مورد میفرماید: ابراهیم بن أبی عبله شخصاً ثقه است.... ولهذا میگویم: نسبت این قول به این امام بدون بیان ضعف آن اگرچه صحت آن را فرض کنیم جواز ندارد، زیرا وی بشر بوده واحتمال سر زدن خطاء از وی میرود، ووی معصوم نیست ...... وشاید منظور وی از جهاد اکبر مبارزه ومقابله با نفس در میدان جنگ بوده باشد زیرا در آنجا مقابله هم با کفار بوده وهم با نفس، واین حالت خیلی ها مشکل وحساس است، زیرا درین حالت نفس انسان را به عقب نشینی ونجات از مرگ امر میکند وشیطان نیز آنرا برایش مزین میسازد، پس اگر عقب نشینی از جنگ کفار ومجاهدت با نفس جهاد اکبر باشد پس گروه کشیش ها که تمامی زندگی خودرا با خوردن برگهای درختان وگوشه نشینی میگذرانند وبودائیانی که تمام زندگانی خودرا در روزه وعبادت میگذرانند بهترین وخوشبخت ترین مردمان هستند، وهیچ یک از عاقلان این سخن را نمی گوید.
این همه اثرات بد احادیث ضعیف وموضوعی است ودرین شکی نیست که وضع کنندگان این احادیث دشمنان اسلام ومسلمانان اند وعده یی این احادیث موضوع را با سینهء فراخ پذیرفتند واخیراً درین عصر تخلف وانحطاط عدهء دیگر منتسب به فرهنگ وروشنفکری که خیلی ها زیاد اند آنرا قبول کرده از آن دفاع میکنند وبر آنانیکه مخالفت این نوع اکاذیب را کردند شدیداً حمله آور شدند.
باید دانست که هیچ چیزی با جهاد در راه خداوند برابر شده نمیتواند، ودلیل آن حدیثی است که امام مسلم از ابو هریره روایت کرده میفرماید که از رسول الله صلی الله علیه وسلم پرسیده شد: چه چیز برابر با جهاد در راه خداوندمیباشد؟ فرمودند: «آنرا نمیتوانید بجا کنید» ودر مرتبه سوم فرمودند: «مثال مجاهد در راه خداوند مانند آن روزه دار، شب بیدار وعبادت کننده وتفکر کننده در نعمت های الله هست که از نماز وروزه خویش تا آنکه مجاهد در راه خداوند بر نگشته است خسته نمیشود».
امام بخاری از ابو هریره روایت میکند که مردی گفت: ای رسول الله صلی الله علیه وسلم! مرا عملی را نشان بده که برابر با جهاد باشد. وی صلی الله علیه وسلم فرمودند: «آنرا نمی یابم» سپس فرمودند: «آیا میتوانی که وقتی مجاهدی بیرون شود در مسجد خود داخل شده نماز بخوانی وخسته نشوی وروزه بگیری وافطار نکنی؟» آن مرد گفت: «چه کس میتواند آنرا انجام دهد؟».
امام ترمذی از ابو هریره روایت میکند که مردی از اصحاب رسول الله صلی الله علیه وسلم بر وادی یی که درآن چشمهء کوچکی از آب گوارا بود گذشت وگفت: اگر از مردمان گوشه نشینی کرده ودرین وادی اقامت گزیده مشغول عبادت خداوند شوم؟ وهرگز این کار را نمی کنم تا آنکه از رسول الله صلی الله علیه وسلم اجازت گیرم، پس این را به رسول الله صلی الله علیه وسلم ذکر کرد، وی صلی الله علیه وسلم فرمودند: «این کار را نکن، زیرا مقام یکی شما در راه خداوند بهتر از هفتاد سال نماز در خانه اش است، آیا دوست ندارید خداوند شما را مغفرت کرده وداخل جنت کند؟ در راه خداوندبجنگید، اگر کسی در راه خداوند به فاصله دو دوشیدن شتر بجنگد جنت بر وی واجب شد».
درین حدیث اخیر نص
صریح بر بطلان آنچه را بنام جهاد اکبر گمان میکنند وارد شده است، زیرا که آن صحابی
از رسول الله صلی الله
علیه وسلم می طلبد که برای وی اجازهء گوشه
نشینی دهد تا با نفس خود مقابله کند، لیکن رسول الله صلی الله علیه وسلم وی را منع کرده وبه آنچه از آن چندین مرتبه بهتر است
رهنمایی میکند. سپس درین حدیث نقطه مهمی دیگری به چشم میخورد که به آن باید متوجه
شد وآن اینست که مجاهد در راه
خداوند از جملهء بشارت شدگان بر جنت است، برابر است که
در جهاد شهید شود ویا خیر، زیرا رسول الله صلی الله علیه وسلم بطور عام میفرماید: «کسیکه در راه خداوند به اندازه فاصله بین دو دوشیدن شتر
بجنگد جنت بر وی واجب شد».
وباید دانست که این فکره یی است که اصل آن به دشمنان اسلام راجع میشود، آنرا ترک کرده ویک لگد جانانه به آن زنید، وبه نصیحت رسول الله صلی الله علیه وسلم مراجعه کنید که میفرمایند: «با جهاد هیچ چیز نمیتواند برابر شود» واین حدیث ما را از افکار داخل کرده شده از جانب دشمنان مکار که انتظار روزهای سخت را بر ما دارند مستغنی میسازد.
خواننده نباید گمان کند که ما مخالف جهاد با نفس وتزکیه واصلاح آن هستیم بلکه اینهمه در تشجیع وترغیب بر جهاد فی سبیل الله ودوست داشتن مرگ درین راه نوشته شده است، اما جهاد در مقابل نفس از جمله واجبات مسلمانان است لیکن نباید آنرا با جهاد فی سبیل الله در مقابل کفار برابر وهمسان فکر کرد، وهرگاه جهاد فی سبیل الله مطرح شود همانا جنگ در مقابل دشمنان اسلام است که نباید در آنصورت در جنگ با نفس مشغول شده ودشمن را فرصت دهیم تا سر زمینهای اسلامی را مورد تجاوز وبربریت قرار دهند. وباید دانست که جهاد اکبر جنگ در مقابل کفار بوده وهیچ عبادتی نمیتواند با آن همردیف ویا بالاتر از آن قرار گیرد.
کالبدشکافی اندیشه های مسموم مخالفین جهاد یا رد شبهات در مورد جهاد ( 3 )
نوشتهء: عبد الودود ثاقب
دین شما چیست؟